Ciężki metal

Błysnęło w oddali. Huk gromu przetoczył się po niebie, przywodząc na myśl wielki blok skalny sunący po zboczu. Długo rezonował dudniącym echem, aż przebrzmiał, dając miejsce kolejnym akordom. Grzmiało, ale Pawimawy tego nie słyszał. Czuł jedynie wibracje przenikające jego ciało. Rozejrzał się dookoła. Czarne chmury sunęły po niebie, ale burza szła bokiem. Odetchnął świeżym powietrzem niosącym wilgoć deszczu, otarł pot z czoła i ruszył dalej sprężystym krokiem. Nawykł do długich marszów. Należał do rasy Mzururaji – Wędrowców, którzy od wieków badali najodleglejsze krańce świata. Odkrywali to, co nieznane i nanosili na wspólną mapę wytworzoną w ich świadomości. Wystarczyło, że jeden z nich zawędrował na niezbadane ścieżki, jego obserwacje natychmiast pojawiały się w umysłach pozostałych. 
Pawimawy przystanął i zmarszczył wysokie czoło. O jakże zazdrościł swoim przodkom. Teraz na mapie nie było już pustych miejsc. Nie wabiła obietnicą wiecznej chwały należnej odkrywcom. Mzururaji ciągle jednak byli potrzebni. Świat się zmieniał. Kataklizmy potrafiły wstrząsnąć posadami, przemieniając góry w doliny, wezbrane wody pochłaniały wszystko, co stanęło na ich drodze, a wybuchy wulkanów były wstanie wypiętrzyć z głębin oceanów nowe lądy. Mieszkańcy krain też przyczyniali się do ciągłych zmian. Dzikie ludy na wschodzie prowadziły nieustanne wojny, przesuwając granice królestw w takim tempie, że całe zastępy Wędrowców ledwo nadążały. Na zachodzie było spokojniej, ale mniej dynamicznie. Powstawały osady, karczowano lasy, wznoszono majestatyczne budowle ku czci szerokiego panteonu bóstw. Wszędzie tam, gdzie coś się działo zjawiali się Mzururaji. Często podążali za pogłoskami tak, jak dzisiaj Pawimawy.
Wieści z południa uradowały go i rozbudziły wyobraźnie. Wyruszył bez zwłoki, pełen nadziei. Gdzieś tam, w krainie Birm, odkryto złoża nowego metalu. Nazwano go ciężkim i już mówiono o rewolucji, jaką ze sobą niesie. Nazwa była solidna. Jasno wskazywała, że dzieła, które powstaną, pchną świat do przodu. Najpierw oczywiście będą nowe bronie. Doskonałe miecze, pancerze czy pociski spowodują wojny, a te niosły ze sobą zniszczenia i zmiany. Zanim jednak do tego dojdzie, nowy surowiec należało wydobyć. Wizja sieci podziemnych korytarzy napawała serce Wędrowca radością. Kto wie, co kryje się pod skorupą? Jakież to nieznane miejsca odwiedzi, nanosząc na mapę mroczne chodniki? 
Maszerował na południe, w stronę gór. Gdzież indziej mogły znajdować się nowo odkryte złoża? Napotkani kupcy, odczytując ruchy jego dłoni, wskazywali właśnie w tamtym kierunku. To, że nie słyszał, nie było dla niego przeszkodą. Żaden Muzuraji nie znał pojęcia dźwięku. Natura poskąpiła Wędrowcom tego zmysłu. Między sobą porozumiewali się skomplikowanym językiem gestów, a na potrzeby kontaktów z innymi rasami opracowali jego uproszczoną wersję. Rzadko zdarzał się ktoś na tyle nierozgarnięty, żeby nie zrozumieć podstawowych symboli.

***

Kolorowy wóz zobaczył z daleka. Był wielki, a jego drewniane burty zdobiły setki malowanych kwiatów. Tuż obok pasła się para pociągowych grołkoni. Szare cielska były równie ukwiecone co pojazd. Czworo podróżnych w barwnych tunikach siedziało przy ogniu. Zajęci byli rozmową, a może czymś jeszcze. Tego wędrowiec nie słyszał. Widział jednak, jak kiwają się rytmicznie, pochyleni nad dziwnymi urządzeniami. Dziewczyna, sądząc z błękitnego zabarwienia skóry, należała do rasy Uskaiji. Miała przymknięte oczy, a jej usta poruszały się, jakby prowadziła monolog. Pawimawy był jednak doskonałym obserwatorem. W jej przemowie widział pewien dynamizm spójny z ruchem ciał i z dłońmi, które szarpały trzymany na kolanach instrument. Muzyka. Znał to pojęcie, chociaż obce dla niego, był świadomy istnienia świata usystematyzowanych dźwięków.
Dziewczyna otworzyła oczy i spostrzegła przybysza. Przerwała, a pozostali się odwrócili w jego kierunku. Pawimawy wyciągnął dłoń w geście powitania. Przez chwilę ich usta poruszały się, zaraz jednak spostrzegli, z kim mają do czynienia i wskazali miejsce przy ogniu. Usiadł i przyglądną się muzykom równie ciekawie, co oni jemu. Jeden z mężczyzn również był Uskaiji o włosach ciemnych niczym burzowe niebo i kontrastujących, pogodnych oczach. Stwór siedzący tuż obok należał do Fringinów. Ich siedmiopalczaste dłonie były biegłe w wielu dziedzinach, a gdy któryś z nich opanował język Wędrowców, ciężko było za nim nadążyć. Ostatni mężczyzna mógł być Uchorem, ale w odróżnieniu od swoich zazwyczaj łysych rodaków, obdarzony był wielką czupryną jasnych loków. 
Dziewczyna gestem dłoni przyciągnęła uwagę Wędrowca. Zamachała rękami i przemówiła do niego w najczystszym języku gestów.
— Witaj mistrzu, jestem Dorothaisa — przeliterowała palcami. — W skrócie Doro.
— Jestem Pawimawy.
Chwilę zajęło, zanim pojęła. Nie zrozumiała gestu, który pokazał.
— To proste — tłumaczył — Palec wskazujący i mały wyprostowane. Pa…wi…ma…wy.
Roześmiała się i wymówiła nowe słowo. Nigdy nie słyszał jego brzmienia w mowie dźwięków. Przedstawiła swoich towarzyszy. Mahnob był jej bratem. Siedmiopalczasty Fringin zwał się Chard B. More, ale wszyscy mówili do niego Bi. Kędzierzawy, jak przystało na Uchora, nie zdradzał nikomu swojego imienia i posługiwał się pseudonimem Tengwizdek. Byli muzykami, wędrowną trupą zarabiającą śpiewaniem. Podróżowali, tak jak on, na południe i szybko zaprosili go do kompanii. Mając za przewodnika jednego z Mzururaji mieli pewność, że trafią do celu najkrótszą drogą, a i on sporo zyskiwał na ich towarzystwie.
— Nie będzie ci przeszkadzało, jeżeli jeszcze zagramy? — spytała. 
— Skądże znowu — uśmiechnął się. — Lubię obserwować.
Z przyjemnością patrzył, jak wzięli instrumenty w dłonie. Dziewczyna posługiwała się pękatym pudłem zaopatrzonym w kilka cienkich strun biegnących wzdłuż drewnianej listwy. Zgrabnie trącała je palcami, wydobywając niesłyszalne dla niego dźwięki. Bi grał na czymś  podobnym tyle, że miało dwie sterczące w bok listwy i dwa zestawy strun. Instrument Tengwizdka był masywniejszy. Miał tylko cztery, ale za to bardzo grube struny, które szarpał miarowo, krzywiąc się przy tym, jakby sprawiało mu to ból. Mahnob uderzał w ustawione między nogami bębenki i kiwał się na boki. 
Pawimawy wychwytywał w tym pewien schemat. Uderzenie w jeden z bębnów dominowało. Podporządkowywało ruchy pozostałych i odmierzało kolejne porcje muzyki,  niczym podziałka na mapie odmierzająca przebyty dystans. Cała reszta z początku wyglądała chaotycznie, jak szczyty gór, albo serpentyny rzek, ale i tu odnalazł regularność. Śledził muzyków, patrząc raz na jednego raz na drugiego, żałując, że nie może objąć ich wzrokiem  jednocześnie.
Doro przesiadła się bliżej. Gestem wskazała instrument. 
— Dotknij — zamigotała dłonią.
Nie rozumiał, speszony jej śmiałością, ale w końcu położył palce na pudle instrumentu. Trąciła struny, a on odsunął gwałtownie rękę. 
— Usłyszałeś? — spytała.
— Poczułem.
Ponownie przyłożył dłoń, a Doro zaczęła grać. Wstrzymał oddech. Wibracje z końcówek palców jakąś niepojętą siłą przenosiły się wprost do jego głowy. Słyszał… Nie, czuł muzykę. Była piękna, nieznana. Nie potrafił jej z niczym porównać. Wszystko, co widział w trakcie swoich podróży, wydawało się teraz takie zwyczajne. Patrzył na pozostałych. Podjęli grę, ale mógł tylko sobie wyobrazić, jak utwór czuć w całości. Podniecony i przepełniony radością uniósł drugą dłoń. Zaraz ją cofnął i zaczerwienił się lekko. Dziewczyna uśmiechnęła się oczami i nie przestając śpiewać, podniosła głowę, ukazując błękitną szyję. Dotknął. Odszukał miejsce, gdzie wibracje były szczególnie wyczuwalne. Nagle zapragnął mieć tysiąc dłoni. Chciał poczuć muzykę.
***

Podróżowali już siódmy dzień. Widoczne na horyzoncie góry zbliżały się powoli. Pawimawy siedział na wozie w towarzystwie Doro. Dziewczyna, z niespożytą energią machała dłońmi. Nie przestawała gestykulować i opowiadała, głównie o muzyce. Pawimawy rzadko przerywał. Chłonął wszystko, wielu rzeczy nie rozumiejąc i nie mógł doczekać się wieczoru, kiedy zasiądą przy ognisku i znowu poczuje dźwięki.
Jak tylko się zatrzymali, z wnętrza wozu wyszedł Bi. Na jego twarzy rysował się zagadkowy uśmiech, a w dłoniach trzymał dziwny przedmiot. Instrument? Dęty, sądząc z dwóch sporych rozmiarów ślimaczych muszli.
— To dla ciebie — wyjaśniła Doro.
— Mam na tym grać?
— Nie — roześmiała się. — Przymierz.
Pomogła mu założyć skórzane szelki. Muszle znalazły się po obu stronach głowy, na której Bi zapiął mu lekką opaskę. Podtrzymywała niewielkie kościane pałeczki połączone przegubami i biegnące aż do wąskich końcówek muszli. Drugie końce starannie umieścił po obu stronach głowy, tam, gdzie u większości istot znajdowały się uszy, a Mzururaji mieli delikatną skórę pokrytą szczeciną. I wtedy poczuł… szum. Bi poruszył ustami. Pawimawy usłyszał brzmienie tego słowa. Pokręcił głową, otworzył szeroko oczy i spojrzał na Doro. 
— Słyszysz? — spytała, popierając dźwięk gestem.
Przytaknął zdrętwiałymi dłońmi. Obracał się dookoła i rejestrował kolejne odgłosy. Szybki oddech świszczał w jego otwartych ustach. Śmiech dziewczyny podzwaniał radośnie. Wtórował mu gruby rechot Tengwizdka i pozostałych. Pawimawy zaczął nerwowo machać rękami. 
— To szum drzew — tłumaczyła dziewczyna. — A to szmer potoku.
Usiedli przy ogniu i zaczęli grać. Wędrowiec siedział skamieniały, bojąc się głośniej odetchnąć. Chłonął muzykę. Teraz już nie czuł, teraz słyszał, każde drgnienie struny, dźwięk bębna czy wyśpiewane słowo. Nie rozumiał słów, ale nie miało to dla niego znaczenia. Łzy szczęścia płynęły mu po policzkach. Odkrył coś… nieznanego.

***
Dni mijały zbyt szybko. Były zbyt krótkie, podobnie jak wieczory, które teraz często trwały aż do rana. Pawimawy, mimo że prowadził przyjaciół doskonale znaną mu drogą, czuł się, jakby trafił do innego świata. Świata pełnego nieodkrytych trzasków, skrzypów, pisków i plusków. Doro tłumaczyła mu każdy nowy dźwięk. Uczyła go słów. Znał znaczenia, teraz dopasowywał brzmienia do pojęć. Mowa była trudna, a okolica zdawała się nie milknąć. Wieczorami siadał przy ogniu z głową pełną wrażeń. Muzyka działała kojąco, ale coraz częściej i z coraz większym żalem myślał o rozstaniu. Góry były już blisko i dzień, w którym pożegna przyjaciół, zbliżał się nieuchronnie. Melancholijny nastrój, spotęgowany smutną piosenką sprawił, że nabrał powietrza w płuca i… zaryczał. Jedyne porównanie, jakie przyszło mu do głowy to odgłos dławiącego się grołkonia. Urwał, zaczerwienił się i zamachał dłońmi przepraszająco. Pozostali umilkli. Wpatrywali się w niego, a potem Tengwizdek zaczął mówić. Gwałtownie, nerwowo, jakby w złości, ale Pawimawy wychwytywał słowa „doskonałe” i „jeszcze raz”. Opierał się, kiedy Doro prosiła, żeby powtórzył. W końcu uległ. Zaryczał raz, drugi. Nie potrafił wydobyć z siebie dźwięku, który przypominałby jakiekolwiek słowo. Nieważne. Wplótł to brzmienie w muzykę. Nauczył się go modulować, zmieniać wysokość, przeciągać. Ryk kontrastował z głosem Doro. Dopełniał go i budził grozę. 
— To genialne. Nazwiemy to grołling — cieszył się Mahnob, a jego siostra musiał przeliterować dłońmi nowe słowo.
Pawimawy kręcił głową. Miał jeszcze tyle do odkrycia, a już świtało. Podróż dobiegała końca. Czekała go praca i powrót do świata ciszy. 

***

— Zostań z nami — nalegała Doro, kiedy dotarli do celu, do niewielkiej osady zwanej Leśny Stok.
Z żalem kręcił głową. Słyszał muzykę dobiegającą z drugiego skraju błotnistej łąki wypełnionej wozami i namiotami. Słyszał jazgot zgromadzonych istot wszelkich ras. To było kuszące, ale miał obowiązki.
— Nie mogę. Muszę odnaleźć ciężki metal. — Skinął w stronę górskich szczytów.
— Już go odnalazłeś. — Położyła mu dłoń na piersi.
Nie zrozumiał. Złapała go za rękę i pociągnęła w tłum, w stronę muzyki.
— Chodź. Pokażę ci ciężki metal — roześmiała się.

*** *** ***